Grijswater hergebruiken: zo werkt waterhergebruik in huis

Grijswater hergebruiken betekent dat je het licht vervuilde water uit douche, bad en wastafel opnieuw inzet voor toepassingen waar geen drinkwaterkwaliteit voor nodig is: het toilet doorspoelen, de wasmachine vullen of de tuin bewateren.

Op deze pagina lees je wat grijswater precies is, waar het vandaan komt, waarvoor je het kunt hergebruiken, hoe een grijswatersysteem werkt en waar je op moet letten bij een bestaande woning of nieuwbouw.

Wat is grijswater?

Grijswater is huishoudelijk water dat licht vervuild is met zeepresten, huidschilfers en haren, maar geen fecaliën bevat. Het onderscheidt zich daarmee van zwartwater (toilet), dat altijd naar het riool gaat, en van drinkwater dat schoon uit de kraan komt.

Water uit de keuken en de vaatwasser wordt meestal buiten beschouwing gelaten: dat bevat vet en voedselresten en belast de zuivering onnodig.

Waar komt grijswater vandaan?

Waarvoor kun je grijswater hergebruiken?

Hergebruik is bedoeld voor toepassingen zonder drinkwatereis. In Nederlandse woningen gaat het in de praktijk vooral om de volgende drie.

• Toilet doorspoelen — een constante vraag, de meest gebruikte toepassing.
• Wasmachine — mogelijk, mits de waterkwaliteit en het systeem daarop zijn ontworpen.
• Tuin en buitenkraan — bewatering, schoonmaken en andere buitentoepassingen.

Douchewater hergebruiken

Douchewater is de belangrijkste bron. Het komt dagelijks vrij en is relatief schoon, waardoor het met voorfiltering en behandeling goed herbruikbaar is. De doucheafvoer wordt daarvoor gescheiden van het gewone riool aangesloten op het systeem.

Grijswater gebruiken voor het toilet

De toiletspoeling vraagt geen drinkwaterkwaliteit en heeft een voorspelbaar verbruik. Daarom is dit meestal het eerste aansluitpunt. Het behandelde water gaat via een aparte, duidelijk gemarkeerde leiding naar de stortbak; bij te weinig aanbod vult het systeem veilig bij met drinkwater via een fysieke onderbreking.

Grijswater gebruiken voor de wasmachine

Een wasmachine op grijswater aansluiten kan, maar stelt hogere eisen aan de waterkwaliteit en aan de betrouwbaarheid van de behandeling. Of het in jouw woning verstandig is, is een ontwerpkeuze die je met een installateur maakt.

Grijswater gebruiken in de tuin

Voor de tuin is de kwaliteitseis het laagst, waardoor dit vaak de eenvoudigste toepassing is. Let wel op de gebruikte zeep en wasmiddelen en op het feit dat grijswater niet lang bewaard hoort te worden.

Hoe werkt een grijswatersysteem?

• Opvang: gescheiden afvoer van douche, bad en wastafel.
• Filtering: haren en grof vuil worden direct afgevangen.
• Behandeling: biologisch, via membranen en/of met UV-desinfectie.
• Opslag: buffertank met overloop naar het riool.
• Hergebruik: pomp en apart leidingnet naar toilet, wasmachine of tuin.
• Drinkwater-back-up: veilige bijvulling met fysieke onderbreking.

Zelf grijswater hergebruiken

Kleinschalig hergebruik zonder ingrijpen in het leidingnet — bijvoorbeeld water opvangen in een emmer voor de tuin — kun je zelf doen. Zodra er een vaste installatie in de woning komt, is het geen klus meer voor zelfbouw: elke aansluiting die in de buurt komt van het drinkwaternet moet voldoen aan NEN 1006 en de waterwerkbladen.

Grijswatersysteem laten installeren

Een vaste installatie vraagt om een gescheiden leidingnet, een behandelunit, een buffer en een veilige drinkwaterback-up. Dat is werk voor een erkende installateur die de woning ter plaatse beoordeelt. Via WaterBesparen kun je vrijblijvend offertes van geschikte installateurs aanvragen.

Kosten

De prijs van een grijswatersysteem loopt sterk uiteen en hangt onder meer af van het woningtype, het aantal aansluitpunten, de benodigde opslag, het leidingwerk, de bereikbaarheid en de installatiecomplexiteit. Een betrouwbaar bedrag krijg je pas na een beoordeling van jouw woning — daarom werken we met offertes in plaats van richtprijzen.

Mogelijke waterbesparing

Hoeveel drinkwater je bespaart hangt af van het aantal bewoners, het douchegedrag en welke aansluitpunten je hergebruikt. Algemene besparingsgetallen zeggen weinig over jouw woning. Met de gratis Waterbespaarcheck krijg je een eerste indicatie op basis van je eigen antwoorden.

Bestaande woning

In een bestaande woning is hergebruik technisch mogelijk, maar de haalbaarheid hangt af van de bereikbaarheid van de afvoeren, de ruimte voor een buffer en de hoeveelheid extra leidingwerk. Vaak wordt gekozen voor één of twee aansluitpunten in plaats van een volledige installatie.

Nieuwbouw

Bij nieuwbouw is grijswater het eenvoudigst te realiseren: de afvoeren en leidingen worden meteen goed aangelegd en de technische ruimte kan erop worden ontworpen. De meerkosten blijven daardoor doorgaans beperkter dan bij een latere aanpassing.

Grijswater versus regenwater

Grijswater komt uit de woning en is dagelijks beschikbaar; regenwater komt van het dak en is afhankelijk van het weer. Bij weinig dakoppervlak is grijswater vaak kansrijker, bij een groot dak en veel tuingebruik regenwater. Combineren kan ook, maar vraagt meer techniek.